سەرەکی / چاوپێکەوتن / دکتۆر خامۆش عومەر، دەربارەی رەش نووسی دەستور زانیاری تازە

دکتۆر خامۆش عومەر، دەربارەی رەش نووسی دەستور زانیاری تازە

د خامۆش عومه‌ر
پێدەچێت به‌بێ زه‌مینه‌سازی نووسینه‌وه‌ی ده‌ستوور دەرهاویشتەی خراپی لێبكه‌وێته‌وه.

دیداری: سەرتیب جەوهەر

له‌باره‌ی‌ ئه‌و مشتومڕه‌ی‌ ماوه‌یه‌كه‌ له‌باره‌ی‌ ده‌ستووره‌وه‌ ده‌كرێت، به‌پێویستمان زانی گفتوگۆیه‌كی تایبه‌ت له‌گه‌ڵ د. خامۆش عومه‌ر پسپۆڕ له ‌یاسای ده‌ستووریی بكه‌ین و وەڵامی به‌شێك له‌و پرسیارانه‌ی لێ وه‌رگرین كه‌ له‌لایه‌ن خه‌ڵكه‌وه‌ ده‌كرێت، ئه‌و پێیوایه‌ کە ئەگەری هەیە به‌بێ‌ دروستكردنی زه‌مینه‌یه‌كی باش ره‌نگه‌ نووسینه‌وه‌ی ده‌ستوور لێكه‌وته‌ی‌ خراپی لێبكه‌وێته‌وه‌، هه‌روه‌ك پێیوایه‌ دەستوور یاسایه‌كی ئاسایی نییه‌ بكه‌وێته‌ ژێر ره‌حمه‌تی زۆرینه‌ و كه‌مینه‌! وتیشی مه‌رج نییه‌ هه‌موو هه‌رێمێك دەستووری هه‌بێت، به‌ڵام دەستووری عیراق رێگه‌ی‌ به ‌هه‌رێم داوه‌ دەستوورێكی تایبه‌ت به‌خۆی هه‌بێت.

بۆ نووسینه‌وه‌ی‌ دەستوورپێویستمان به‌دروستكردنی زه‌مینه‌ی‌ له‌باره‌

*‌ئێستا زه‌مینه‌ی پرۆژه‌ی دەستوور هه‌یه‌؟ له‌كاتێكدا سازانی نیشتیمانیی ده‌كرێت بڵێین لاوازه‌؟

– له ‌سه‌ره‌تادا بۆ نووسینه‌وه‌ی پڕۆژه‌ی دەستوور پێویستمان به‌ زه‌مینه‌خۆشکردنی ته‌واو هه‌یه‌، ئه‌وه‌ش پێویستی به‌وەیە، جۆرێك له ‌كۆده‌نگی نیشتمانی و سازان له‌نێوان هێز و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی هه‌رێمدا بێته‌كایه‌وه‌، لا‌نیكه‌م له‌سه‌ر خاڵه‌ ناكۆكه‌كان لێكتێگه‌یشتن هه‌بێت، ئه‌گه‌رنا لیژنه‌ی نووسینه‌وه‌ی دەستوور ناتوانێت ببێت به ‌سه‌رچاوه‌یه‌ك بۆ یه‌كلایكردنه‌وه‌ی ئه‌و خاڵانه‌ی جێگه‌ی مشتومڕن، هه‌روه‌ها ده‌بێت كار بۆ دروستكردنی ژینگه‌یه‌كی له‌بار بكه‌ین بۆ ده‌سته‌به‌ركردنی ماف و ئازادییه‌كان، تا هه‌موو چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگە به‌شداربن له‌و پڕۆسه‌یه‌دا، به‌واتایه‌كی تر، ده‌بێت گه‌ره‌نتی مافی ئازادیی راده‌ربڕین و گردبوونه‌وه‌ و كۆبوونه‌وه‌ بكرێت، بۆ ئه‌وه‌ی هاووڵاتی بتوانێت ده‌نگی خۆی بگه‌یه‌نێت و به‌شداربێت له‌و گفتوگۆیانه‌ی كه‌ له‌باره‌ی نووسینه‌وه‌ی پڕۆژه‌ی دەستوور ده‌كرێت.

به‌بێ زه‌مینه‌ دروستكردن ره‌نگه‌ نووسینه‌وه‌ی دەستوور لێكه‌وته‌ی خراپی لێبكه‌وێته‌وه‌، له‌بری ئه‌وه‌ی ببێته‌ چه‌ترێك بۆ هه‌موو هێز و لایه‌نه‌ سیاسیی و چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگا، ده‌بێته‌ هۆكارێك بۆ لێكترازان و ره‌نگه‌ له‌ دواجاردا ببێته‌ هۆی شكستی كۆی پڕۆسه‌ی سیاسی.

دەستووری كوردستان بۆ هه‌رێمه‌ بۆ ده‌وڵه‌ت نییه‌

*بارودۆخی كورد له‌دوای ریفراندۆمی 2017 وه‌ك جاران نییه‌، پێتوایه‌ ئه‌گه‌ر پڕۆژه‌یه‌كی لەو جۆرە هه‌بێت، بتوانرێت هه‌موو پرس و بابه‌تێك له‌پڕۆژه‌كه‌دا بچه‌سپێنرێت؟

– ‌سه‌ره‌تا ده‌بێت ئه‌وه‌ بزانین كه‌ نووسینه‌وه‌ی دەستوور بۆ هه‌رێم، نووسینه‌وه‌ی دەستوور نیه‌ بۆ ده‌وڵه‌تێك، به‌ڵكو نووسینه‌وه‌ی دەستووره‌ بۆ هه‌رێمێك كه ‌چوارچێوه‌ دەستوورییه‌كه‌ی به‌گوێره‌ی دەستووری ئیتحادی عیراق دیاریكراوه‌، هه‌رێم ده‌توانێت له‌و چوارچێوه‌ دەستووریه‌ی كه‌ بۆی دیاری كراوه‌، ده‌سەڵاته‌كانی خۆی رێكبخات.

هه‌رێم ده‌رفه‌تی زۆری له‌ده‌ستداوه‌ له‌باره‌ی پڕۆسه‌ی دەستووره‌وه‌، ئه‌وه‌ش دواجار به‌زیانی هه‌رێم كۆتایی هاتووه‌.

له‌دوای ساڵی 1991ه‌وه‌ هه‌رێم ده‌یتوانی ده‌سەڵاته‌كانی خۆی له ‌چوارچێوه‌ی دەستوورێك رێكبخات، بەڵام به‌داخه‌وه‌ نه‌یكرد. له‌دوای ده‌رچوونی دەستووری 2005یش، به‌گوێره‌ی ماده‌ی‌ (120) ده‌سەڵاتی ئه‌وه‌ی پێبه‌خشرا دەستوور ده‌ربكات، دیسان سه‌ره‌ڕای هه‌وڵه‌كان نه‌توانرا دەستوور ده‌ربكرێت، ئه‌و كاتانه‌ هه‌رێم ده‌یتوانی هه‌موو ئه‌و دەسەڵاته‌ی كه‌ به‌گوێره‌ی دەستوور پێی دراوه‌ ته‌وزیف بكات، به‌تایبه‌تیش كه‌ ئه‌وكاته‌ دەسەڵاتی ئیتحادی لاوازبوو، به‌ئاسانی ده‌چووه‌ ژێر باری دەستووری هه‌رێم.

له‌دوای ریفراندۆمی 2017، واقعێكی نوێ هاته‌كایه‌وه‌، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كه حکومەتی ئیتحادی، دەسەڵاته‌كانی خۆی فراوان كردووه‌ له‌سه‌ر حیسابی دەسەڵاتی هه‌رێمه‌كان، له‌و چوارچێوه‌یه‌شدا كۆمه‌ڵێك یاسای ئیتحادی ده‌ركردووه‌، كه‌ به‌سه‌ر هه‌رێمی كوردستانیشدا ده‌سه‌پێنرێت، ئه‌و یاسایانه‌ش بوونه‌ته‌ هۆكارێك بۆ زیاتر فراوانبوونی دەسەڵاته‌كانی به‌غدا. كه‌واته‌ دۆخی سیاسی و كۆمەڵایه‌تی و ئابووریی له ‌وڵات، كاریگه‌ریان له‌سه‌ر نووسینه‌وه‌ی دەستووری هه‌رێمه‌كان هه‌یه‌، به‌جۆرێك ده‌بنه‌ مایەی به‌رته‌سكبوون یان فراوانبوونی ئه‌و پانتاییه‌ دەستوورییه‌ی كه‌ به‌هه‌رێمه‌كان دراوه‌.

مه‌رج نییه‌ له ‌هه‌موو سیستمه‌ فیدراڵییه‌كاندا هه‌رێمه‌كان دەستووریان هه‌بێت

*بۆ هه‌رێم پرۆژه‌ی دەستوور چه‌نده‌ گرنگه‌؟ ئه‌ی‌ چیمان لێ ده‌ستده‌كه‌وێت؟ ئه‌گه‌ر گرنگه‌ بۆ تائێستا نه‌توانراوه‌ دەستوورێك دابڕێژرێت؟

-مه‌رج نییه‌ له ‌هه‌موو سیستمێكی فیدرالیدا هه‌رێمه‌كان خاوه‌ن دەستووری تایبه‌ت به‌خۆیان بن، به‌تایبه‌تیش له ‌هه‌ندێك سیستمدا رێگه‌ به ‌هه‌رێمه‌كان نادرێت دەستوور ده‌ربكه‌ن، یا له‌هه‌ندێك سیستمی تر دەستووری ئیتحادی زۆربه‌ی دەسەڵاتی هه‌رێمه‌كانی رێكخستووه‌، به‌مه‌ش بواری ئه‌وتۆی له‌به‌رده‌م هه‌رێمه‌كاندا نه‌هێشتۆته‌وه‌ بۆ رێكخستنی، له‌و حاڵه‌ته‌دا هه‌رێمه‌كان ده‌كردنی دەستوور به‌پێویست نازانن.

هه‌رێمی كوردستان حاڵه‌تێكی تره‌، چونكه‌ دەستووری عیراق به ‌به‌راورد به ‌زۆرێك له‌ دەستووره‌ فیدراڵییه‌كان، له‌ڕووی تیۆرییه‌وه‌ دەسەڵاتێكی فراوانی داوه‌ به‌ هه‌رێمه‌كان، كه‌واته‌ هه‌رێمه‌كان ئازادن له ‌چۆنێتی رێكخستنی ئه‌و دەسەڵاتانه‌یان، به‌جۆرێك ببێته‌ هۆی پاراستنی تایبه‌تمه‌ندیی هه‌رێمه‌كه‌، بۆیه‌ گرنگه‌ هه‌رێم دەسەڵاته‌كانی خۆی له‌ چوارچێوه‌ی دەستووردا رێكبخات، نه‌ك به‌یاسای ئاسایی، كه‌ زۆر به‌ ئاسانی ده‌توانرێت هه‌مواربكرێت.
دەستوور گه‌ره‌نتی رێكخستنی دەسەڵاته‌كان و ماف و ئازادییه‌كان ده‌كات، هه‌روه‌ها ده‌بێته‌ هۆی دروستكردنی كۆمه‌لێك داموده‌زگا، كه‌ رۆڵیان ده‌بێت له ‌پاراستنی ماف و ئازادییه‌كاندا.

گرنگه‌ هه‌رێم خاوه‌نی دەستووری خۆی بێت، بەڵام له‌ویش گرنگتر ئه‌وه‌یه‌ رێز له‌ده‌ق و ئه‌حكامه‌كانی بگرێت، حاكم و مه‌حكوم رێزی لێبگرن، تاگه‌یشتن به ‌قۆناغی سه‌روه‌ریی دەستوور، به‌پێچه‌وانه‌وه‌، ئه‌گه‌ر رێز له ‌بنه‌ماكانی دەستوور نه‌گیرێت، هه‌بوونیشی وه‌ك نه‌بوون وایه‌، ده‌بێته‌ به‌ڵگه‌نامه‌یەكی بێ رۆح، بۆیه‌ ده‌بینین، ‌ئێستاش هه‌ندێك ده‌وڵه‌ت دەستووری نووسراویان نییە، بەڵام دیموكراتین و یاسا تیایاندا سه‌روه‌ره‌، به ‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ هه‌ندێك دەستوور بوونه‌ته‌ هۆكاری چه‌سپاندنی بنه‌ماكانی دیكتاتۆری.

دەستوور هێڵه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی پرۆسه‌ی‌ سیاسی له ‌هه‌رێم دیاری ده‌كات

*واقیعی ناو په‌رله‌مانی كوردستان، مه‌به‌ستم زۆرینه ‌و كه‌مینه‌یه‌، هانده‌رده‌بێت بۆ پڕۆژه‌یه‌كی وا گرنگ، یاخود ئه‌گه‌ر له‌سه‌ر بنه‌مای زۆرینه‌ و كه‌مینه‌ مامه‌ڵه‌بكرێت زیانی زیاتر ده‌بێت؟

– دەستوور یاسایه‌كی ئاسایی نییه‌ بكه‌وێته‌ ژێر ره‌حمه‌تی زۆرینه‌ و كه‌مینه‌، ئه‌وه‌ ده‌بێته‌ به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ك، كه‌ ره‌نگه‌ بۆ چه‌ندین ساڵی تر كاری پێبكرێت، هه‌روه‌ها ده‌بێته‌ هۆی دیاریكردنی هێڵه ‌سه‌ره‌كییه‌كانی پڕۆسه‌ی سیاسی له ‌هه‌رێمی كوردستان، بۆیه‌ گرنگه‌ هه‌موو لایه‌ك به‌شداربن له‌و پڕۆسه‌یه‌دا، به ‌پێچه‌وانه‌وه‌ دوورخستنه‌وه‌ و بایه‌خ نه‌دان به ‌بۆچوون و تێڕوانینی لایه‌نه‌كان، ره‌نگه‌ دۆخی ناسه‌قامگیری سیاسی بهێنێته‌كایه‌وه‌.

هه‌رێم له‌و باره‌یه‌وه‌ ده‌بێت سوود له ‌ئه‌زموونی وڵاتان وه‌ربگرێت، به‌تایبه‌تیش پڕۆسه‌ی نووسینه‌وه‌ی دەستوور له‌ وڵاتانی به‌هاری عه‌ره‌بی، بۆ نموونه‌ له ‌میسر دەستووری ساڵی 2012 له‌ڕیفراندۆمێكدا(%63.8) ده‌نگیان به‌ به‌ڵێ بۆداو (%36.2) دژی بوون، خه‌ڵكه‌ ناڕازییه‌كه‌ هاتنه‌ سه‌رشه‌قام، سه‌رۆكی ئه‌وسای وڵات ناچاربوو بێته ‌سه‌ر ته‌له‌فزیۆن و به‌ڵێنی هه‌مواركردنەوەی دەستوور بدات، دواجار بینیمان ئه‌و پڕۆسه‌یه‌ به‌ كوده‌تای سه‌ربازی كۆتایی هات!
له ‌تونس سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی حزبی نه‌هزه‌ زۆرینه‌ی كورسییه‌كانی ئه‌نجومه‌نی نووسینه‌وه‌ی دەستووری به‌ده‌سته‌وه‌بوو، بەڵام كاری به ‌لۆژیكی زۆرینه‌ و كه‌مینه‌ نه‌كرد له ‌پڕۆسه‌ی نووسینه‌وه‌ی دەستووردا، هه‌وڵی ئه‌وه‌ی نه‌دا ئایدیای خۆی بسه‌پێنێ، له‌كاتێكدا ده‌یتوانی ئه‌وه ‌بكات، به‌ڵكو كاری بۆ ته‌وافوقی نیشتمانی و سازان كرد، بۆیه‌ ده‌بینین تا ئێستا تاكه‌ نموونه‌ی سه‌ركه‌وتووی وڵاتانی به‌هاری عه‌ره‌بییه‌.

دەسەڵاتی دامه‌زرێنه‌ری نووسینه‌وه‌ی دەستوور ده‌بێت واقیعی هه‌رێمی كوردستان له‌به‌رچاوبگرێت، په‌رله‌مانیش ده‌بێت هاوكار و به‌شداربێت له‌و پرۆسه‌یه‌دا، له‌و شوێنانه‌ی كه‌ پێویستە، چونكه‌ خودی په‌رله‌مان دەستووره‌كه‌ نانووسێته‌وه‌، ته‌نانه‌ت وه‌ك یاسا ئاساییه‌كانیش گفتۆگۆی له‌باره‌وه‌ ناكات، به‌ڵكو به‌بێ گفتوگۆ ده‌نگ له‌سه‌ر ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی ده‌دات، بۆیه‌ پێویسته‌ هه‌موو لایه‌نه‌كان به‌وپه‌ڕی به‌رپرسیاریه‌تی مێژووییه‌وه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و پرسه‌دا بكه‌ن.

هه‌ندێك خاڵی ناكۆك له‌نێوان لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان هه‌یه‌ له‌باره‌ی‌ دەستووره‌وه‌

*پێشتر به‌هۆی دیاریكردنی شێوازی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی هه‌رێم و دەسەڵاته‌كانی بۆچوون و جیاوازی بیروڕا هه‌بوو، پێتوایه‌ هه‌مان گرفت دووباره‌ رێگر نه‌بێت؟

– هه‌روه‌ك له‌ سه‌ره‌تاشدا وتم، هه‌ندێك مه‌سه‌له ‌و خاڵی ناكۆك هه‌ن ده‌بێت لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان رێككه‌وتنی له‌باره‌وه‌ بكه‌ن. له‌وانه‌ش جۆری سیستمی سیاسی، كه‌ ره‌نگدانه‌وه‌ی ده‌بێت له‌سه‌ر میكانیزمی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆك و دەسەڵاته‌كانی.

گرنگه‌ بۆ ئه‌و دۆخه‌ی ئێستای هه‌رێم سیستمی په‌رله‌مانی ته‌به‌نی بكرێت، چونكه‌ سیستمی په‌رله‌مانی جۆرێك له ‌هاوسه‌نگی له‌ نێوان دەسەڵاته‌كاندا دێنێته‌كایه‌وه‌، به‌تایبه‌تیش له‌نێوان دەسەڵاتی یاسادانان و دەسەڵاتی جێبه‌جێكردندا، ئه‌وه‌ش یه‌كێكە له ‌باشترین چاره‌سه‌ره‌كان بۆ ئه‌و وڵاتانه‌ی كه‌ له ‌دۆخی دیموكراتی راگوزه‌ردان.

شاراوه‌ش نییه‌ له ‌قۆناغی پێشووی نووسینه‌وه‌ی ره‌شنووسی دەستووری هه‌رێمدا، ئه‌و بابه‌ته‌ یه‌كێك بوو له‌و بابه‌تانه‌ی كه‌ ناكۆكی له‌باره‌وه‌ هه‌بوو، لایه‌نه‌كان نه‌یانتوانی به‌سه‌ر ئه‌و گرفته‌دا زاڵ بن، چونكه‌ هیچیان ئاماده‌نه‌بوون سازش بۆ یه‌كتریی بكه‌ن، ئێستاش ئه‌و بابه‌ته‌ به‌كراوه‌یی ماوه‌ته‌وه‌، بەڵام ره‌نگه‌ وه‌ك جاران جێگه‌ی مشتومڕ نه‌بێت.

زۆر گرنگه‌ له ‌سه‌ره‌تادا رێكه‌وتن له‌باره‌ی شێوه‌ی سیستمی سیاسی داهاتووی هه‌رێم بكرێت، چونكه‌ ئه‌وه‌ ره‌نگدانه‌وه‌ی ده‌بێت له‌سه‌ر دیاریكردنی دەسەڵاته‌كان و په‌یوه‌ندیی نێوان دەسەڵاته‌كان، ئه‌وه‌ش كرۆكی دەستووره‌، چونكه‌ بابه‌تی ماف و ئازادییه‌كان جێگه‌ی مشتومڕ نییه‌، به‌تایبه‌تیش ئه‌و بابه‌ته‌ له‌و ساڵانه‌ی دوایی به ‌نێوده‌وڵه‌تی كراوه‌، تاڕادده‌یه‌كی زۆر لێكچوون هه‌یه‌ له‌نێوان دەستووره‌كان له‌باره‌ی داننان به‌و ماف و ئازادییانه‌.

ئێستاش بابه‌تی تر هه‌‌ن كه‌ ره‌نگه‌ قورسایی زیاتریان هەبێت، وه‌ك بابه‌تی لامه‌ركه‌زی، كه‌ چۆن مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ بكرێت، دەسەڵاتی پارێزگاكان چۆن رێكبخرێت؟

*به‌ر له‌وه‌ی باس له ‌پرۆژه‌ی دەستوور بكه‌ین، پێویست نییه‌ ئیش بۆ چه‌سپاندنی دیموكراسی و ئازادیی و دادپه‌روه‌ریی بکەین به ‌شێوه‌یه‌كی گشتیی تا ببێته‌ هه‌وێنی پرۆژه‌ی دەستوور یان داڕشتنی پره‌نسیپه‌كانی پێكه‌وه‌ژیان؟

-به‌دڵنیاییه‌وه‌، ده‌بێت ژینگه‌یه‌كی سیاسی له‌بار بۆ نووسینه‌وه‌ی دەستوور ده‌سته‌به‌ربكرێت، به‌تایبه‌تیش ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ندیی به‌ ده‌سته‌به‌ركردنی ماف و ئازادییه‌كانه‌وه‌ هه‌یه‌، به‌بێ ئه‌وه‌ قسه‌كردن له‌سه‌ر نووسینه‌وه‌ی دەستوور قسه‌یه‌كی به‌تاڵه‌، بیریشمان نه‌چێت، شێوازی نووسینه‌وه‌ی دەستووره‌كانی ئه‌مڕۆ، شێوازی دیموكراتییه‌، واته‌ پێویست به ‌به‌شداریی هاووڵاتیان ده‌كات له‌و پڕۆسه‌یه‌، به‌شداریكردنی هاووڵاتیانیش پێویستی به‌ ده‌سته‌به‌ركردنی ماف و ئازادییه‌كان ده‌بێت، نه‌ك هه‌رئه‌وه‌، به‌ڵكو پێویستە گه‌ره‌نتی پارستنی ئه‌و ماف و ئازادییانه‌ش بكرێت، كه‌واته‌ ده‌بێ له ‌سه‌ره‌تادا زه‌مینه‌ی نووسینه‌وه‌ی دەستوور له‌باربێت، كه‌ ئه‌مه‌ش له ‌دواجاردا ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌ی كۆی پڕۆسه‌كه‌ له‌ كه‌شوهه‌وایه‌كی دیموكراتی به‌ڕێوه‌بچێت.

گرنگه‌ شێوازی دانانی دەستوور دیموكراتی بێت، بەڵام له‌و گرنگتر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ناوه‌ڕۆكی دەستووره‌كه‌ش دیموكراتی بێت، ده‌بێت دانه‌رانی دەستووره‌كه‌ بنه‌ماكانی دیموكراتی له‌به‌رچاوبگرن و ده‌قنووسی بكه‌ن، له‌هه‌مان كاتیشدا گه‌ره‌نتی پاراستنی بكه‌ن، ده‌بێ گه‌ره‌نتی دروستكردنی داموده‌زگای سه‌ربه‌خۆی لێهاتوو بكرێت كه‌ ببنه‌ هۆكارێك بۆ پاراستنی ده‌قه‌كانی دەستوور له‌هه‌ر پێشێلكاریه‌ك كه‌ به‌رامبه‌ریان بكرێت، توانای وه‌ستانه‌وه‌یان هه‌بێت به‌رامبه‌ر به‌و دەسەڵاتانه‌ی كه‌ رێز له ‌بنه‌ماكانی دەستوور ناگرن.

دەستوور رێگه‌ خۆشكه‌ره‌ بۆ بنیاتنانی پایه‌كانی دیموكراسی، به‌و مه‌رجه‌ی ئه‌و به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ له‌سه‌رووی هه‌موو به‌ڵگه‌نامه‌كانی هه‌رێمەوە بێت و رێزلێگیراوبێت.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *